Walking in sunshine

Walking in sunshine, a photo by solveiggronstol on Flickr.

Helsenorge for dei rikaste

Tidligere sjef ved Radiumhospitalet, Jan Vincents Johannessen fryktar eit helsevesen der rike kan kjøpe seg friske. Dette kan ein lese om i dagens Vårt Land. Dei med dårligast råd må pent vente i køen ved offentlege sjukehus. For min del hadde eg kanskje vore ufør i dag om eg hadde venta i den offentlige helsekøen. Eg valgte å kjøpe meg ut av køen, istedet for å vente i eit år på ein viktig skulderoperasjon. Då eg opererte meg hadde eg allereie gått sjuk alt for lenge, blitt feildiagnostisert og feilbehandla i det offentlege. Ein telefon og time hos ein privat ortoped som vurderte gamle MR-bilder var alt som skulle til for å få vite at her var det kun operasjon som ville funke. Det gjorde det og. 1 1/2 år etter var eg tilbake i jobb, og kunne fungere normalt. Eg kan framleis ikkje spele volleyball, vise elevane mine korleis dei skal ta armhevingar, eller skrive for hand på ein 6-timars eksamen. Men eg kan gjer det meste anna. Hadde eg venta et å til i kø, hadde eg ikkje blitt frisk i følge både legar og fysioterapeutar. Kva hadde det kosta samfunnet? Ung kvinne med øydelagt skulder og store smerter som forplanta seg i nakke og rygg, det hadde vore dyrt det. Mine erfaringar seier at det jammen ikkje er rart at folk blir uføre her til lands. Det er ei skam i rike Norge at vi har råd til å la folk bli øydelagte mens dei ventar.

 

 

Bussjåføren

fotograf: Solveig Grønstøl

“De må slutte å rakke slik ned på kvarandre.” Busssjåføren var roleg, men bestemt og alvorlig, da han snakka strengt til jentene på bussen. Han hadde nok høyrt pratet. Det var ikkje det at dei var uvenner sikkert. Dei verka til å vere gode venner eigentleg. Likevel kunne eg høyre tydeleg at desse ungdomane snakka ufint til kvarandre. “Forstår de ikkje at de bryt kvarandre ned med måten de snakkar på?”. Sjåføren snakka tydeleg. Han såg på tenåringsjentene i setet. Den nesten tome bussen stod stille enda. Det var nokre minutt til avgang. Han stirra dei rett inn i augene. Han meinte det han sa. Han hadde nok høyrt kor dei hadde rakka ned på kvarandre. Det var ikkje første gangen han hadde sagt noko høgt heller. Ei av jentene såg ned. Ingen av dei sa noko. Det vart stilt. Og eg tenkte der eg sat lenger bak: Tenk om det var enda fleire vaksne som hadde tørd å vere så ærleg og direkte som denne sjåføren. Han brydde seg, og lot ikkje drittpratet passere. Eg skulle ønske eg hadde litt meir av slikt mot.

Glimt

Glimt, a photo by solveiggronstol on Flickr.

Rom for å tvile

foto/copyright: Solveig Grønstøl-2005

Har du rom for tvil i livet ditt? Eg hadde ikkje det før. For eg skulle alltid vere sterk og tru. Eg skjulte meg bak utsagnet: at Tomas (disippelen som vart kjend for sin tvil) aldri tvilte etter pinsedag. Alstå: Tomas tvilte aldri etter han vart fylt av Den Heilage Ande. Heller ikkje skulle eg tvile. Og det gjorde eg heller ikkje, før nokre få år sidan. Det eg trudde på byrja så smått og slå spekker. Kanskje var ikkje alt slik eg hadde trudd og tenkt. Eg byrja å stille spørsmål ved ting. Så oppdaga eg at dette faktisk var sunt, og heilt nødvendig. Det har endra meg, til det bedre trur eg. Eg er ikkje fullt så bombastisk. Og eg er meir open for at både eg og andre er undervegs. Det er ikkje alltid at ein ser like klart gjennom livet. Av og til kan vegen vere tåkefull og mørk. Natta kan vere lang. Men at ikkje eg ser betyr ikkje at Gud ikkje er der likefullt. At eg ikkje alltid ser betyr ikkje at han har gløymt meg. Eit kjend jødisk utsagn er at “om du slutter å tru på Gud, slutter ikkje Gud å tru på deg”. For Gud er større enn din tvil og til tider vantru. Er det rom for tvil, vil det og vere rom for ny vekst. Er det ikkje rom for tvil, vil fallet bli stort den dagen eg ikkje greidde å tru sterkt lengre. Verden ville falle sammen. Kanskje eg ville falle fra, og sei: Gud finst ikkje lengre!

Eg vil ha rom for tvil og rom for både skodde og natt. Livet skiftar. Det vil det alltid gjer. Men om det er natt har ikkje landskapet skifta form. Gud er der framleis.Men eg kan tvile. Det er ikkje så farleg.

Om å leve og dø

Rom 14, : Lever vi, så lever vi for Herren, og døyr vi, så døyr vi for Herren. Anten vi då lever eller døyr, høyrer vi Herren til.

Dei siste dagane har eg tenkt på korleis det må vere å få ein dødsdom. “Du er alvorlig sjuk, du har kun nokre månader att  leve.” Heldigvis har eg aldri fått ein slik dom. Men fleire eg kjenner har det. Og dei har takla det veldig forskjellig. Eg kjem aldri til å gløyme ein bekjent som fekk eit par veker på seg. Han kasta seg rundt, og ordna opp i verda. Han ringte folk han kjende, sa farvel, gav vekk ting og levde 100% den siste tida, med fred. Slikt gjer inntrykk. Eg veit og om ei som planla si eiga gravferd, og skriv ei siste helsing til dei frammøtte. Ho og mannen levde maksimalt den siste tida. Tøft var det, men ho levde med heile seg dei månadane ho kunne, og døydde med fred. Så er det kontrasten, folk som faller heilt sammen, og bruker siste månadane på å fornekte det som skjer, og som panisk leiter etter ein siste kur. Eg meiner ikkje det er galt å søke helbredelse i slike situasjoner. Men desperasjonen kan øydelegge den siste tida. Eg har tenkt tankane siste tida, og lurt på korleis eg sjølv hadde reagert. Hadde eg fått panikk, eller hadde eg greid å leve makismalt og utnytta tida som var att?

Eg kjenner folk som har døydd til tross for iherdig forbønn og intenst håp om bedring. Nokre av dei fekk ikkje fred, men hadde det vondt til det siste.

Det er visdom i Paulus sine ord frå Romarbrevet. “Om eg lever eller døyr, gjer eg det for Herren”. Å dø for ein kristen er overgang vidare til det nye livet. Håpet om herligheten må ikkje svinne i krampaktige forsøk på å ville forlenge eit liv som ebbar mot slutten. Det er intet nederlag for ein kristen og reise heim til himmelen. Men det er vondt for dei som sit att. Men for dei må og håpet om himmelen få leve.

foto: Solveig Grønstøl.

Religiøsitet og sjølvgodhet

Eg har ofte lurt på kva begrepet religiøs betyr egentlig, når det har blitt nærast eit skjellsord i enkelte andre kristne miljø om andre kristne og særleg dei som høyrer til i gamle kyrkjesamfunn som den katolske kyrkja, den lutherske eller den ortodokse. Ein almenn definisjon er at religiøsitet er å tru på noko som er utanfor seg sjølv, noko guddommeleg. Kvifor nokre skulle lage sin eigen definisjon har eg aldri skjønt. Og særlig fordi at når folk bruker det som eit nedlatande ord om andre kristne er det alltid for å framheve seg sjølv som bedre enn andre menneske. Sjølvgodhet har vel aldri ført noko godt med seg. Har det vel?

Godt nytt år!

Da er det allerede 2. januar- og på høg til å ønske godt nyttår. Eg feirer nyåret med ein influensa og nytt design på bloggen. De som har følgt meg ei stund veit at eg fort blir lei av det gamle designet og vil prøve noko nytt.

Velsigna og fredfull jul

Eg vil ønske alle mine lesarar og følgarar på bloggen ei fredfull og velsigna jul! Hugs at jula først og fremst blir feira i hjertene våre!

 

Bekreftande ord

Har nokon sagt noko til deg som fekk stor betydning for vidare vegvalg i livet? Vi er alle avhengig av at nokon ser og bekrefter våre gode sider. For barn er det livsnødvendig, men det kan og bety ein stor forskjell i vaksne sitt liv. Det er ikkje alltid så lett  ha tru på den spede begynnelsen, eller spiren til noko som ein bærer inni seg, som få veit om.

Derfor er det så viktig at vi gjer dette, når vi ser medmennesker sitt potenisale. “Eg ser du er så flink til å ta ansvar. Du har ledarpotsnsiale, veit du det?” Eller “eg ser du er kreativ, og har kunstneriske evner, dette bør du utvikle.”

Av og til kan dei bekreftande orda vere profetiske, og Gudsendte. For ein del år sidan kom ein kjend norsk kristen musikar til meg og sa: “Du skriv låter du, gjer du ikkje? Det skal du fortsette med, og du skal gi det ut”. Ettersom eg ikkje hadde sagt noko til han om dette, rekna eg med det var glimt av Guds ord til meg han formidla. Kunnskapens nådegåve, eller evna til å tale profetisk, gjennom ein dyktig musikar eg hadde stor tiltru og respekt for. Iallefall sokk det i meg. For eg tenkte at sangane mine var så dårlege. Det han sa gav eg frimodighet til å spør ein anna kjend kristen musikar og artist om å produsere plata mi. Så vart det ei plate til slutt.

Dei bekreftande orda kan betyr utrulig mykje for oss, det kan føre til at vi tar riktigare vegvalg. For ein ungdom kan det bety styrke til å følge hjertet, og bli det han eller ho passer til. Det er ikkje alltid så lett å vite og sjå det sjølv, kva ein duger til alltid. Iallefall ikkje som ung. Og for barna våre kan det bety sjølvtillit til å vite at eg kan noko, og eg får det til. Alle har vi gaver og talent, alle er flinke til noko. Kvifor ikkje då bekrefte det vi ser i våre medmenneske?